Kiedy można wnieść sprawę o podwyższenie alimentów?

Świadczenia alimentacyjnego mogą być przyznane na podstawie wyroku sądowego lub umowy zawartej przez zobowiązanego i uprawnionego do alimentów. Raz ustalona kwota alimentów nie oznacza jednak, że nie można jej modyfikować w przyszłości. Świadczenia te mogą bowiem zostać obniżone, jak i podwyższone – trzeba tylko wiedzieć, kiedy może to nastąpić.

Warunki przyznawania alimentów

Świadczenia alimentacyjne są tak naprawdę świadczeniami skierowanymi na dostarczanie środków utrzymania wobec uprawnionego do ich otrzymywania (w przypadku małoletnich, także na dostarczaniu środków potrzebnych do ich wychowania). Ze względów praktycznych alimenty są ustalane jako pewna regularnie opłacana kwota pieniężna. Jej wysokość zależy jednak od dwóch ważnych czynników.

Pierwszym istotnym elementem, który reguluje wysokość świadczeń alimentacyjnych są usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentów. Nie da się tak naprawdę ustalić kryterium w oparciu, o który można byłoby zdefiniować powyższe pojęcie – każdy człowiek ma bowiem inne potrzeby i wymagania (uzależnione m.in. od stanu swojego zdrowia, czy dotychczasowego stylu życia).

Przy ustalaniu prawa do alimentów, sąd każdorazowo bada wnikliwe każdą tego rodzaju sprawę. Pamiętajmy, że świadczenie alimentacyjne co do zasady ma charakter przejściowy, służąc usamodzielnieniu, jeżeli jest to możliwe, osoby uprawnionej. Otrzymane środki nie powinny zostać przeznaczone na realizację potrzeb zbytkowych.

Drugą przesłanką wpływającą na wysokość alimentów są majątkowe możliwości zobowiązanego do tych świadczeń. W praktyce bierzemy tutaj pod uwagę przede wszystkich wysokość, rodzaj oraz źródło dochodów zobowiązanego. Nie bez znaczenia pozostają także środki majątkowe uprawnionego – np. zgromadzone pieniądze, posiadane nieruchomości, papiery wartościowe czy kosztowności.

Osiąganie stałego dochodu pod postacią np. wynagrodzenia za pracę, nie jest konieczne do zasądzenia alimentów od zobowiązanego.

Co wpływa na zmianę wysokości alimentów?

Raz orzeczone alimenty (lub ustalone w drodze umowy) mogą być w każdej chwili zmienione – zarówno obniżone lub podwyższone. Ten drugi przypadek zachodzi, gdy zwiększają się potrzeby uprawnionego do tych świadczeń.

Zgodnie z treścią art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Z powyższego jasno wynika, że forma powstania obowiązku alimentacyjnego nie jest aż tak istotna dla możliwości podwyższenia tych świadczeń.

Istotniejsza będzie zmiana stosunków pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym do alimentacji. Pojęcie to wskazuje na konieczność porównania chwili powstania alimentów z chwilą uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty. W tym czasie potrzeby uprawnionego do świadczeń niewątpliwie powinny ulec zwiększeniu, uzasadniając podwyższenie należnych mu świadczeń.

Zwiększenie potrzeb uprawnionego może być argumentowane pogorszeniem jego stanu zdrowia, koniecznością stosowania leków lub rehabilitacji, a niekiedy nawet i utratą możliwości zarobkowych. Należy przy tym pamiętać, że równie istotne jest to, aby zobowiązany nie zmniejszył swoich możliwości majątkowych – wtedy trudniej będzie uzyskać wyższe alimenty.

Oczywiście sam upływ czasu nie może być podstawą zmiany wysokości obowiązku alimentacyjnego. Niemniej, o ile w tym okresie nastąpił spadek siły nabywczej pieniądza, to okoliczność ta nie może pozostawać bez wpływu na zakres obowiązku alimentacyjnego.

Warto więc zapamiętać, że przez pojęcie „stosunków” należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego jego zakresu. Zmiana stosunków to istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.

Skutkiem takich zmian jest potrzeba skorygowania zakresu obowiązku alimentacyjnego.

Jak podwyższyć alimenty?

Podwyższenie alimentów następuje w oparciu o prawomocny wyrok sądowy – ten jest możliwy do uzyskania dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania.

Konieczne staje się więc złożenie pozwu do właściwego sądu – będzie nim sąd rejonowy właściwości ogólnej (miejsca zamieszkania pozwanego) lub według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej.

Oprócz określenia stron postępowania w piśmie tym należy podać także wartość przedmiotu sporu. W przypadku podwyższenia alimentów wartością przedmiotu sporu będzie różnica pomiędzy kwotą alimentów, której się domagamy, a kwotą zasądzonych wcześniej alimentów – pomnożona przez dwanaście miesięcy. Istotne jest przy tym jednak to, że pozew o podwyższenie alimentów jest wolny od opłat sądowych.

Czy do podwyższenia alimentów konieczna jest pomoc prawnika?

Pomoc adwokata czy radcy prawnego przy zakładaniu sprawy o podwyższenie alimentów nie jest co prawda obowiązkowa, jednak ze względów praktycznych bardzo pożądana.

Chcąc zwiększyć alimenty w zdecydowanej większości przypadków natrafimy na opór zobowiązanego do ich uiszczania. Nic więc dziwnego, że raczej będzie on bronił się przed sądem wszelkimi możliwymi sposobami. Obranie dobrej taktyki procesowej jest zatem niezbędne, aby uzyskać większe alimenty.

Nasz adwokat jest w stanie poprowadzić sprawę o podwyższenie alimentów od samego początku, gwarantując pełen profesjonalizm już od chwili konsultacji i stworzenia prawidłowego pozwu.

W razie ewentualnych sprzeciwów ze strony przeciwnika, przygotuje właściwe argumenty, które przekonają sąd o zasadności zwiększenia tego rodzaju świadczeń. Próba samodzielnego zwiększenia alimentów jest więc prawnie dopuszczalna, jednak bez doświadczenia i wiedzy dosyć ryzykowna.

Adwokat Kraków - mecenas Michał Słomka

Profesjonalna pomoc adwokata

Nasza kancelaria oferuje profesjonalne wsparcie i kompleksową pomoc prawną na każdym etapie postępowania rozwodowego.

Pierwszy raz u adwokata?

Sprawdź od czego zacząć i jak wygląda pierwsza konsultacja z naszym adwokatem.