Kiedy jest szansa na rozwód na pierwszej rozprawie?

Postępowania sądowe w Polsce nie należą do najszybszych. Wpływ na taki stan rzeczy ma mała liczba sędziów, którzy obciążeni są dużą ilością spraw. Taka sytuacja występuje także w przypadku spraw rozwodowych.

W przeważającej części rozwiązanie małżeństwa następuje dopiero po przeprowadzeniu kilku rozpraw, co w ostateczności przekłada się nawet na kilka lat postępowania. Możliwe jest jednak uzyskanie rozwodu już na pierwszej rozprawie – zależy to jednak od spełnienia kilku warunków.

Rozwód z winą lub bez winy

Pierwszą zasadniczą przesłanką decydującą o szybkości postępowania rozwodowego jest kwestia ustalenia winy. Co do zasady, sąd ma obowiązek orzec o winie za rozkład pożycia małżeńskiego – może ona obciążać zarówno jednego małżonka, jak i oboje z nich. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Brak orzekania o winie to duża oszczędność czasu na sali sądowej – strony nie muszą bowiem dowodzić swoich roszczeń względem drugiego małżonka, nie pojawia się więc konieczność przeprowadzania żmudnego i długiego postępowania dowodowego. Brak winy za rozkład pożycia małżeńskiego nie musi być przy tym rzeczywisty – chodzi tu wyłącznie o to, że strony toczącego się postępowania decydują się wspólnie o nieorzekaniu o winie rozwodowej.

W jaki sposób zażądać zaniechania orzekania o winie? Najczęściej robi się to w pozwie rozwodowym poprzez umieszczenie zgodnego wniosku stron w tym zakresie. Oczywiście możliwe jest, choć rzadziej praktykowane, złożenie stosownego wniosku już w toku postępowania. O tym, czy wniosek stron jest „zgodny” nie przesądza jednak ani jego forma, ani równoczesność złożenia (np. w jednym piśmie, zgodnie na tej samej rozprawie). Zgoda wywołująca skutki materialnoprawne, jak i procesowe może być zatem udzielona następczo – w toku całego procesu.

Kwestie czasu i sposobu jej zamanifestowania są istotne jedynie dla celów pobierania opłaty od pisma procesowego inicjującego postępowanie w sprawie. Pamiętajmy, że zgodny wniosek oznacza zatem jednolitość stanowisk procesowych stron w danej kwestii merytorycznej lub formalnej do czasu zakończenia postępowania, niezależnie od tego w jakiej formie i kiedy zostały zaprezentowane.

Rozwód z dziećmi lub bez dzieci

Kolejnym czynnikiem decydującym o szybkości sprawy rozwodowej jest fakt posiadania dzieci. Jeśli małżeństwo posiada potomstwo, sąd każdorazowo musi orzec o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Spory w tym zakresie nie pomogą w uzyskaniu rozwodu na pierwszej rozprawie.

Szansą na przyspieszenie postępowania w sytuacji, gdy na sprawie pojawiają się małoletnie dzieci jest porozumienie małżonków. Sąd uwzględnia bowiem pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie – pod warunkiem, że jest ono zgodne z dobrem dziecka.

Uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie jest więc zdecydowanie bardziej możliwe, jeżeli małżonkowie nie posiadają żadnego potomstwa lub gdy ich dzieci są już pełnoletnie.

Rozwód z podziałem majątku

Kolejną sprawą mającą istotny wpływ na możliwość uzyskania rozwodu już na pierwszej rozprawie jest żądanie podziału majątku wspólnego. Jeżeli strony postępowania miały ustawową wspólność majątkową (a taka powstaje z mocy samego prawa z chwilą zawarcia związku, prędzej czy później musi dojść do podziału majątku wspólnego.

Zdecydowana większość spraw rozwodowych nie jest związana z podziałem majątku wspólnego. Przepisy pozwalają co prawda na to, aby w ramach jednego postępowania rozwiązać dane małżeństwo i podzielić majątek stron, jednak w praktyce powoduje to znaczne wydłużenie postępowania. Decydując się na podział majątku wspólnego w ramach sprawy rozwodowej, szanse na uzyskania wyroku już na pierwszej rozprawie są bardzo nikłe.

Podział majątku, szczególnie gdy strony są ze sobą skłócone, jest dla sądu sporym wyzwaniem logistycznym – nic więc dziwnego, że polskie sądy niechętnie prowadzą tego rodzaju sprawy w ramach jednego postępowania.

Alimenty dla byłego małżonka

Równie istotną kwestią jest orzeczenie w zakresie świadczeń alimentacyjnych – czy to na rzecz dziecka stron, czy też jednego z małżonków. W przypadku małoletniego potomstwa małżonków, określenie kosztów wychowania i utrzymania dziecka jest obowiązkowe. Taki schemat prowadzi oczywiście do wydłużenia postępowania. Inaczej będzie w przypadku alimentów na rzecz byłego małżonka.

Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem konieczności orzekania w zakresie tego rodzaju świadczeń na rzecz jeden ze stron postępowania. Tym samym złożenie wniosku o zasądzenie alimentów może wydłużyć całą sprawę i zniweczyć szanse na uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie. Analogicznie – brak wniosku o alimenty stwarza szansę na znacznie szybsze rozwiązanie małżeństwa.

Spory małżonków podczas rozwodu

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione wcześniej okoliczności, szansa na uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie jest największa, jeśli strony:

  • nie mają wspólnych małoletnich dzieci,
  • nie żądają podziału majątku wspólnego na rozprawie rozwodowej,
  • nie żądają alimentów od byłego małżonka,
  • zgodnie wniosą o orzeczenie rozwodu bez winy,
  • nie będą kłócić się podczas rozprawy.

Ten ostatni punkt jest szczególnie istotny podczas całego postępowania rozwodowego. Nierzadko bowiem zdarza się, że w toku rozprawy strony zmieniają zdanie i wycofują się ze swoich wcześniejszych stanowisk. Pojawiające się spory na sali sądowej potrafią skutecznie odłożyć w czasie uzyskanie wyroku rozwiązującego małżeństwo.

Pomoc prawnika rozwodowego

Niezależnie od rodzaju danej sprawy, szybkość uzyskania wyroku rozwodowego zależy od jeszcze jednego istotnego czynnika. Chodzi oczywiście o pomoc doświadczonego prawnika. Dobry adwokat będzie w stanie zawrzeć odpowiednie wnioski procesowe już w samym pozwie, a w razie problemów tak poprowadzi sprawę, aby nie trwała ona w nieskończoność.

Prostą sprawę także należy umieć dobrze przedstawić w sądzie – doświadczenie i wiedza w tym zakresie z pewnością będą bardzo pomocne. Nasz adwokat jest Państwu w stanie zagwarantować świadczenie usług w sprawach rozwodowych na bardzo wysokim poziomie. To z kolei przekłada się na większą szansę na uzyskanie rozwodu już na pierwszej rozprawie.

Adwokat Kraków - mecenas Michał Słomka

Profesjonalna pomoc adwokata

Nasza kancelaria oferuje profesjonalne wsparcie i kompleksową pomoc prawną na każdym etapie postępowania rozwodowego.

Pierwszy raz u adwokata?

Sprawdź od czego zacząć i jak wygląda pierwsza konsultacja z naszym adwokatem.